อีสานเรคคอร์ดคว้ารางวัลเพื่อสิทธิมนุษยชน กรณีนำเสนอสารคดีเชิงข่าวขบวนการค้ามนุษย์แรงงานเก็บเบอร์รี่

16 กุมภาพันธ์ 2567 – แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย จัดงานประกาศผลมอบ รางวัลสื่อมวลชนเพื่อสิทธิมนุษยชน ประจำปี 2566 (Media Awards 2023) ที่ ห้องประชุม บ้าน (Barn) ชั้น 1 โรงแรมเบสท์เวสเทิร์น จตุจักร กรุงเทพฯ 

โดยเว็บไซต์ The Isaan Record ได้รับรางวัลข่าวหรือสารคดีเชิงข่าว ประเภทสื่อออนไลน์ รางวัลชมเชย จากผลงานเรื่อง เจนปรียา จำปีหอม ในความขื่นขมของเบอร์รี รับรางวัลข่าวหรือสารคดีเชิงข่าว ประเภทสื่อออนไลน์ 

ผลงานเรื่อง เจนปรียา จำปีหอม ในความขื่นขมของเบอร์รี นำเสนอประเด็นชีวิตแรงงานเก็บเบอร์รีที่ต่างประเทศ ถ่ายทอดมิติปัญหาและวิธีการต่อสู้เรียกร้อง การดำเนินคดีเกี่ยวพันกับการค้ามนุษย์ การถูกเอารัดเอาเปรียบ การล่อลวงคนไทยไปทำงานในฟินแลนด์และสวีเดน ไม่ใช่เพียงขบวนการเครือข่ายเล็กๆ หรือบางบริษัทเท่านั้น แต่เกี่ยวพันกับบริษัทใหญ่โตและโยงไปถึงผู้บริหารระดับสูงในรัฐบาลฟินแลนด์ 

สุธาสินี แก้วเหล็กไหล (ซ้ายมือ) ขณะมอบรางวัลแก่ บรรณาธิการ The Isaan Record

สุธาสินี แก้วเหล็กไหล ผู้จัดการมูลนิธิเพื่อสิทธิแรงงาน หรือ Labour Rights Foundation ซึ่งเป็นตัวแทนขึ้นมอบรางวัลกล่าวว่า ปัญหาเรื่องขบวนการค้ามนุษย์ในแรงงานเก็เบอร์รี คือภาพสะท้อนปัญหาแรงงานที่หมักหมมมานานในสังคมไทย ซึ่งเกิดขึ้นซ้ำๆ ตั้งแต่ช่วงตื่นตัวไปทำงานตะวันออกกลางจนถึงปัจจุบันก็ยังไม่คลี่คลาย

“ขอบคุณสื่อที่เขียนเรื่องราวของชาวบ้านกับความยากจน 20 กว่าปีที่ผ่านมาปัญหานี้ก็ยังเหมือนเดิม เพราะว่ารัฐไม่ได้สนับสนุนชาวบ้านเรื่องการเกษตร ชาวบ้านล้มเหลว เจ้าของที่ดินล้มเหลว ผู้รับจ้างก็ล้มเหลวทางภาคเกษตร เนื่องจากว่าเกษตรกรบ้านเราไม่ได้รับการคุ้มครองจากการทำงาน แรงงานส่วนใหญ่ที่เป็นคนอีสานมักบอกว่า ไปตายเอาดาบหน้า เมื่อก่อนอาจใช้คำว่า “ไปเสียนา มาเสียเมีย” แต่ตอนนี้ “ไปเสียนา มามีแต่หนี้” 

“แม้ว่าก่อนไปต่างประเทศแรงงานต้องอบรมก่อน แต่รัฐไม่ได้เน้นเรื่องสัญญาจ้าง สัญญาจ้างรับเงินเดือน สัญญาจ้างโอที สัญญาจ้างค่ารถ ค่าอาหาร ค่าแคมป์ พอไปถึงจึงทุ่มเทกับการเก็บผลไม้ ทำให้พวกเขาผิดหวังกลับมา”

โกวิท โพธิสาร บรรณาธิการภาคภาษาไทย The Isaan Record

โกวิท โพธิสาร บรรณาธิการข่าว เว็บไซต์เดอะอีสานเรคคอร์ด กล่าวว่า ผลงานชิ้นนี้นับว่าประสบความสำเร็จในแง่การสร้างความตระหนักถึงปัญหาเรื่องความเสี่ยงความปลอดภัยในการไปทำงานประเทศแถบสแกนดิเนเวีย หลังจากนำเสนอเนื้อหาเรื่องนี้ ทางสถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงเฮลซิงกิ ขอบคุณที่ถ่ายทอดเรื่องราวนี้พร้อมทั้งย้ำว่ากำลังติดตามปัญหาดังกล่าวอย่างใกล้ชิด  ถัดจากนั้นกรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) ได้ยื่นฟ้องต่ออดีตรัฐมนตรีแรงงานของประเทศไทย รวมทั้งข้าราชการระดับสูงในกระทรวงแรงงานฐานเกี่ยวพันกับการค้ามนุษย์ 

“ผลตอบรับที่เกิดขึ้นทำให้ผมคิดว่าไม่มากก็น้อย การทำงานสื่อสารมวลชนสร้างผลกระทบอะไรบางอย่างในสังคมเสมอ อีกทั้งเรื่องนี้ยังเกี่ยวพันตั้งแต่เรื่องเศรษฐกิจ เพราะผู้คนที่ไปทำงานที่นั่นตอบเสียงเดียวกันว่าเพราะมีหนี้สิน ต้องไปเพราะทนความยากจนในประเทศนี้ไม่ไหว ตามหมู่บ้านในอีสานหางานทำไม่ได้หรืองานที่มีอยู่ รายได้น้อยมาก ส่วนในด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศไทยกับฟินแลนด์หรือไทยกับสวีเดนก็ต้องพูดคุยกันเพื่อหาวิธีการในการแก้ปัญหาส่วนเรื่องการเรียกร้องค่าชดเชย รวมทั้งการดำเนินคดีกับอดีตรัฐมนตรีเป็นเรื่องที่ต้องพิสูจน์ว่าความยุติธรรมในประเทศนี้ยังใช้ได้อยู่ไหม 

“เรื่องนี้เกี่ยวข้องกับเรื่องแรงงาน เพราะคนหลายร้อยชีวิตที่ประสบปัญหาคือแรงงาน เรื่องนี้เกี่ยวข้องกับการกระจายอำนาจ เพราะว่าพวกเขาหลายร้อยคนต้องเดินทางข้ามที่ราบสูงลงมาสู่ที่ราบลุ่ม เพื่อส่งเสียงต่อกระทรวงต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง พวกเขาคือคนตัวเล็กๆ ที่เดินตัวลีบบนถนนเส้นหนึ่งในกรุงเทพฯ โดยไม่แน่ใจนักว่ามีใครสนใจว่าเกิดอะไรขึ้นหรือไม่ สุดท้ายเรื่องนี้จึงเกี่ยวพันกับพวกเราแน่ๆ ในแง่ที่ว่า เราจะปล่อยให้เรื่องเงียบไปแบบนี้หรือ”