บันทึกการเดินทาง, อารยธรรมลุ่มน้ำชี และเรื่องอื่นๆ (1) : จากเมืองบางกะปิสู่เมืองลพบุรี

การเดินทางของคนทำหนัง “วิชชานนท์ สมอุ่มจารย์” สนุกตั้งแต่เริ่มเดินทางด้วยการพยายามตามหาวัตถุดิบเพื่อถ่ายด้วยการตามหารากของเมืองจำลองในหนังสือมานี มานะ ว่าเป็นที่ไหนกันแน่ เพราะผู้เขียน คือ ครูรัชนี ศรีไพรวรรณ เกิดที่ อ.โกสุมพิสัย จ.มหาสารคาม แต่กลับมีข้อมูลว่า เมืองจำลองในหนังสือมานีมานะเป็น จ.ลพบุรี เขาจึงออกเดินทางค้นหา แต่ก็มีอุปสรรคและเรื่องเล่ามากมาย โดยเฉพาะเมื่อเขาเจอกับลิงเจ้าถิ่นอย่างลิงแสมลพบุรี เรื่องราวพัลวันจึงเกิดขึ้น

ประวัติศาสตร์ “จังหวัดหนองบัวลำภู” ที่เพิ่งสร้าง ตอน 2

ตอนที่แล้วได้พาย้อนไปถึงข้อถกเถียงบนโซเชียลมีเดียว่า ใครกันแน่ที่เป็นผู้สร้างเมืองหนองบัวลำภูระหว่าง พระวอ พระตา กับพระนเรศวร คราวนี้ผู้เขียนจะพาคุยกับบันทึกความทรงจำของคนจากรุ่นสู่รุ่นว่า พวกเขาเหลือความทรงจำอย่างไร

ฝันของวัยรุ่นโรจาวา

การเรียกร้องของคนรุ่นใหม่ในช่วงที่ผ่านมา ส่วนหนึ่งต้องการการกระจายอำนาจและการจัดการตัวเอง ใช่ว่าจะเป็นเรื่องไกลตัวและเกิดขึ้นมาแล้วในหลายประเทศ ลองดูโมเดลของ “โรจาวา” ที่สร้างรัฐของตัวเองขึ้นมา กระทั่งเกิดความเท่าเทียมของทุกชนชั้น บทความโดย จิรัชญา หาญณรงค์

ประวัติศาสตร์ “จังหวัดหนองบัวลำภู” ที่เพิ่งสร้างตอน 1

เป็นข้อถกเถียงบนโลกโซเชียลมีเดียว่า ใครกันแน่เป็นผู้สร้างเมือง “หนองบัวลำภู” ระหว่าง “สมเด็จพระนเรศวร” ที่ถูกเชิดชูด้วยการสร้างอนุสาวรีย์อย่างยิ่งใหญ่กับ “พระวอพระตา” ที่มีรูปปั้นเล็กๆ ที่อยู่ในพื้นที่เดียวกัน ณัฐวุฒิ รังศรีรัมย์ นำประเด็นทางประวัติศาสตร์นี้ชวนมาถกเถียง ทางกองบรรณาธิการได้แบ่งออกเป็น 2 ตอนเพื่อความง่ายต่อการติดตาม

เพราะเราเปลี่ยนโลกได้: “ธงชัย วินิจจะกูล”กับคนรุ่นใหม่ในร้านหนังสือแห่งเมืองอุบลฯ

ระหว่างการเคลื่อนไหวทางการเมืองเมื่อปี 2563-2564 “ธงชัย วินิจจะกูล” กลายเป็นไอดอลของคนรุ่นใหม่อย่างปฏิเสธไม่ได้ หนังสือหลายเล่มของเขาถูกถกเถียงบนโลกโซเชียลมีเดีย การพบปะมวลมิตรบนหนทางประชาธิปไตยที่จังหวัดอุบลราชธานีเมื่อไม่นานมานี้ ผู้ร่วมฟังบทปลุกใจจึงไม่ผิดหวัง

เหลียวหลังแลหน้า : ปรากฎการณ์สั่นคลอนระบอบอำนาจนิยมในรั้วมหาวิทยาลัย

“ระบบโซตัส” นอกจากจะฝังรากลึกในระบบการศึกษายังปลูกฝังค่านิยมการใช้ความรุนแรงแบบรุ่นสู่รุ่นอย่างไม่วันจบสิ้น ซึ่งถือเป็นการลดค่าความเป็นคน พงศธรณ์ ตันเจริญ นักกิจกรรมนักศึกษาจาก ม.มหาสารคาม องค์กรนิสิต นักศึกษาทุกองค์กร ตั้งคำถามถึงระบบป่าเถื่อนเพื่อยุติวงจรก่อนจะฝังรากลึกลงในสังคมไทยมากกว่านี้

กระจายอำนาจท้องถิ่นปรียบเทียบอินโดนีเซีย

การกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นเป็นข้อถกเถียงที่ได้รับความสนใจมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อคะแนนเสียงของคน กทม. สามารถเลือก “ชัชชาติ สิทธิพันธ์ุ” เป็นผู้ว่าฯ ที่แข็งแกร่งที่สุดในปฐพีได้ คนต่างจังหวัดก็มีความต้องการไม่แตกต่างกัน แต่จะใช้รูปแบบไหนดี หัสวรรษ รัตนคเชนทร์ จึงลองเสนอโมเดลของอินโดนีเซียที่มีการปกครองตนเองอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะอาเจะห์ที่สามารถนำโมเดลเขตปกครองพิเศษจัดการปัญหาความขัดแย้งได้ ซึ่งน่าจะเหมาะกับสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่มีแตกต่างหลากหลายทางเชื้อชาติและศาสนา

ไผว่ะ พี่หนอม น้องโดม?’ งานรำลึกแด่ ถนอม ชาภักดี-อติเทพ จันทร์เทศ ในความทรงจำ

“จากไปเพียงร่างกาย แต่จิตวิญญาณและคุณูปการที่ทั้งสองได้สร้างไว้นั้นยังคงอยู่” บันทึกของอัยการ​ ศรีดาวงศ์ ขณะร่วมงานรำลึก “ถนอม ชาภักดี และอติเทพ จันทร์เทศ” ณ เขตงานธารทิพย์ แม้บรรยากาศจะเป็นไปด้วยความเศร้าสร้อย แต่ผู้ร่วมงานก็ได้ส่งพลังถึงกันเพื่อผลักดันควา

“วันพ่อ-วันแม่” วัฒนธรรมสมัย (ทุน) นิยม

ใกล้ถึงวันแม่เข้ามาทุกที โรงเรียนที่สอนหลักสูตรไทยๆ หลายแห่งคงจะจัดกิจกรรมเพื่อแสดงความรักระหว่างลูกกับแม่ แต่พวกเขาคงลืมไปว่า มีเด็กจำนวนไม่น้อยที่มีครอบครัวไม่สมบูรณ์ “ณัฐวุฒิ รังศรีรัมย์” จึงชวนย้อนดูความสำคัญของวันแม่ วันพ่อในต่างประเทศที่พัวพันกับระบบทุนนิยม ซึ่งเขาเสนอให้ยกเลิกวันเหล่านั้นเสียเพื่อให้ทุกวันมีความสำคัญเท่ากัน

“ให้มันจบที่รุ่นเรา” :ข้อสังเกตถึงคาร์ม็อบและขบวนการเพื่อประชาธิปไตยอีสาน

ท่ามกลางความขัดแย้งทางการเมือง คนอีสานหันไปใช้วิธีการประท้วงแบบต่างๆที่มีลักษณะเฉพาะตัว ระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงสิงหาคม 2564 คนอีสานทั่วทั้งภูมิภาคเข้าร่วมกิจกรรมคาร์ม็อบมากกว่า 40 ครั้ง เป็นไอเดียการประท้วงแนวใหม่ที่ทำผู้ร่วมชุมนุมรู้สึกค่อนข้างปลอดภัย เพราะไม่ต้องลงจากรถ เสาวนีย์ ตรีรัตน์ อเลกซานเดอร์ ร่วมสังเกตการชุมนุมและสะท้อนความเห็นในบทความชิ้นนี้ว่า คาร์ม็อบช่วยแสดงออกถึงความหวังและความฝันของขบวนการเรียกร้องประชาธิปไตยในอีสานอย่างไร

‘โซตัส’ ระบบอำนาจนิยมผลพวงจากความเป็น ‘ ปิตาธิปไตย’

ระบบปิตาธิปไตยหรือระบบชายเป็นใหญ่ เมื่อผสมกับระบบโซตัสแล้ว ถือเป็นการเพิ่มอำนาจนิยมอย่างยากจะพรรณา แม้ตอนนี้มหาวิทยาลัยหลายแห่งจะลดความรุนแรงในการรับน้องที่อยู่ในระบบโซตัสลง แต่ในสังคมที่ยังไม่เท่าเทียมก็ยังเห็นการละเมิดสิทธิกันทุกหัวระแหง

จากวัฒนธรรมจารีตกินโรงเรียนถึงการเลือกตั้งหัวหน้าโรงเรียน

ประสบการณ์เป็นครูโรงเรียนมัธยมของ “อ.ชัชวาลย์ โคตรสงคราม” ทำให้เห็นความผิดปกติไม่น้อย โดยเฉพาะกระบวนการ การเลือกตั้งหัวหน้าโรงเรียนหรือครูที่ทำหน้าที่บริหาร ซึ่งอาจเป็นหนทางในการกอบโกยผลประโยชน์ให้กับครูบางคน

2444 : ปลดปล่อยผู้มีบุญจากขื่อคาแห่งความทรงจำ

2444 เป็นหนังสือรวมเรื่องสั้นเล่มล่าสุดจากปลายปากกาของ มาโนช พรหมสิงห์ บรรณาธิการวารสารชายคาเรื่องสั้นที่อาจเป็นบาดแผลภายในใจอันบาดลึกจนเป็นแผลฉกรรจ์ต่อยากจะเยียวยา

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับการทุจริตคอร์รัปชั่น (ตอนจบ)

“รัฐประหาร” นอกจากทำให้คอรัปชั่นเบ่งบานแล้ว ป.ป.ช.ที่มีหน้าที่ปราบปรามคอร์รัปชั่นกลับทำงานล่าช้า ดังจะเห็นว่า ในรอบ 5 ปีที่ผ่านมา มีคดีที่มีการชี้มูลความผิดจากอปท.ส่งมาให้พิจารณา แต่ ป.ป.ช ก็ทำได้เพียง 1 คดีเท่านั้น ดูสถิติและการรวมรวมข้อมูล โดย อ.ปฐวี โชติอนันต์