ฟัง…ก่อนเปลี่ยนเป็นไร่อ้อยบนสนามบินเสรีไทยบ้านนาคู 

“สนามบินเสรีไทย คือ ความภูมิใจของชาวนาคู” เป็นข้อความที่ปลุกให้ชาวบ้านนาคูหลายร้อยคนลุกขึ้นสู้ด้วยการตบเท้าเข้ายื่นหนังสือต่อนายอำเภอเพื่อระงับยับยั้งกองทัพอากาศเข้าใช้พื้นที่สนามบินเสรีไทยด้วยการปลูกอ้อยกว่า 100 ไร่ เพื่อกลบฝังประวัติศาสตร์ชาติไทย โดยไม่สอบถามชาวบ้าน นี่จึงเป็นบทเรียนและบทสรุปบนหน้าฉากหนึ่งของการต่อสู้ของชาว จ.กาฬสินธุ์ที่สามารถปกป้องประวัติศาสตร์ชุมชนและประวัติทางการเมืองที่คนในพื้นที่มีบทบาทสำคัญในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองได้อย่างมีเกียรติและมีศักดิ์ศรี

จุดกำเนิดราษฎรโขงชีมูล: อัตลักษณ์การเมืองใหม่ของ ‘อีสาน’ หลัง 60 ปีแห่งความซบเซา (ตอน 2)

ในตอนที่ 1 รัสเซลล์ แชปแมน สำรวจสำนึกในภูมิภาคอีสานที่ถูกปลุกขึ้นมา โดยการชุมนุมประท้วงของคนรุ่นใหม่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ซึ่งถูกจุดชนวนจากการสั่งยุบพรรคอนาคตใหม่ ทว่าความเคลื่อนไหวทางการเมืองก็ยังคงดำเนินเรื่อยมา แม้เวลาผ่านไปกว่าปีครึ่ง แต่ยังคงต้องจับตาว่า ความตื่นตัวนี้จะแผ่วลงหรือไม่

บาดแผลของคนเสื้อแดง หลังเรือนจำ 

ไม่มีใครอยาก…

จุดกำเนิดราษฎรโขงชีมูน: อัตลักษณ์การเมืองใหม่ของ ‘อีสาน’ หลัง 60 ปีแห่งความซบเซา (ตอน 1)

การชุมนุมประท้วงทางการเมืองของคนรุ่นใหม่ที่เกิดขึ้นในช่วงสองปีที่ผ่านมาไม่เพียงสั่นคลอนอำนาจของรัฐบาลทหารไทยเท่านั้น แต่ยังเปิดจินตนาการของชาวอีสานให้กว้างขึ้น โดยเฉพาะการถูกเอารัดเอาเปรียบ และการด้อยค่าชาวอีสานจากรุ่นสู่รุ่น ทำให้เกิดการรวมตัวของเครือข่ายต่างๆ ภายใต้ชื่อกลุ่มราษฎรโขงชีมูน รัสเซลล์ แชปแมน พยายามหาคำตอบว่า คนอีสานตื่นหรือยัง หลังจากตกอยู่ภายใต้การปกครองมานานกว่า 60 ปี

“คลินิกแปลงเพศ” ทางเลือกใหม่สำหรับชีวิต “หญิง-ชาย” ข้ามเพศ 

ก่อนที่ LGBT+ จะตัดสินใจแปลงเพศมีขั้นตอนมากมายให้ศึกษาทำความเข้าใจก่อนเลือกเพศตามใจปรารถนา The Isaan Record รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับการแปลงเพศและสัมภาษณ์ความรู้สึกของคนที่ตัดสินใจเลือกเพศแล้วมีชีวิตใหม่อย่างที่เธอต้องการ

ฉายหนังข้างกำแพงเรือนจำ มิติใหม่ในงาน “แคมคุก” เมืองสกลฯ

ไม่น่าเชื่อว่า ข้างกำแพงสูงของเรือนจำเมืองสกลนคร ซึ่งเคยเป็นพื้นที่แห่งการกักขังจะถูกปรับเปลี่ยนเป็นพื้นที่แห่งเสรีภาพให้ผู้มาดูหนัง ฟังเพลง ดื่มด่ำกาแฟ วาดภาพ รวมถึงถกเถียงเรื่องราวของอนาคตภายใต้กิจกรรม “แคมคุก” ดูเหมือนว่า พื้นที่คุกเก่าเมืองสกลฯ กว่า 10 ไร่ที่อยู่กลางเมืองกำลังถูกท้าทายจากผู้คนผลักดันให้เป็น Public Space และพื้นที่สร้างเศรษฐกิจของชุมชน เพื่อลบภาพพื้นที่แห่งการคุมขังกลางเมืองให้กลายเป็นพื้นที่แห่งเสรีภาพกลางชุมชน

นิยายแชททางเลือกใหม่ของวัยรุ่นยุค Gen Z

ใครเป็นวัยรุ่นยุคนี้แล้วไม่รู้จักนิยายแชทในแอป “จอยลดา” และ แอป “รี้ดอะไร้ต์” ถือว่า เชยระเบิด ถ้าคุณไม่รู้จักนิยายแชท “สุมาวดี โพคะรัตน์ศิริ” นักศึกษาฝึกงาน The Isaan Record รับอาสาพาคุณไปเปิดโลกนิยายของคน Gen Z เพื่อให้รู้เท่าทันว่า พวกเขารับสารแบบไหน แล้วคุณจะรู้ว่า คนรุ่นใหม่ก็อ่านหนังสือ เพียงแค่เพียงรูปแบบเท่านั้น

เดินตาม “ครูตะวัน” ถอดบทเรียน 3 ทศวรรษอาสาสมัครคนไร้บ้านอุดร 

“ครูตะวัน” กลุ่มครูข้างถนน ติดตามความเคลื่อนไหวของคนไร้บ้านเมืองอุดรธานีมากว่า 30 ปี โดยเขาพบว่า ระหว่างโควิดมีคนไร้บ้านเพิ่มมากขึ้น ทั้งจากปัญหาครอบครัว ปัญหาเศรษฐกิจ ทำให้บางครอบครัวเลือกศาลาในสวนสาธารณะเป็น “บ้าน” เพื่อเลี้ยงดูลูกน้อยในวัยกำลังเติบใหญ่

61 ปีรำลึก ครูครอง จันดาวงศ์ ประกายไฟแห่งวาทะอมตะ “เผด็จการจงพินาศ ประชาธิปไตยจงเจริญ”

จากคมกระสุน 90 นัด ที่หมายลบชื่อ “ครูครอง จันดาวงศ์” และ “ครูทองพันธ์ สุทธิมาศ” ออกไปจากประวัติศาสตร์พร้อมทำให้ถูกลืม กลับกลายเป็นว่าคมกระสุน 90 นัดนี้เอง ที่ทำให้ชื่อของทั้งสองท่านนี้อยู่ไปตลอดกาล… ในนามของนักสู้ผู้เป็นอีกหนึ่งสายธารแห่งการต่อสู้เพื่อความเป็นธรรมและประชาธิปไตยในตะวันออกเฉียงเหนือ “ครูครอง จันดาวงศ์ และครูทองพันธ์ สุทธิมาศ”

ผู้มีบุญในอีสานซีซั่นสอง (23) – “ดีเจต้อย” กับสายเลือดผู้มีบุญ 2445

14 กุมภาพันธ์ 2565 ถือเป็นวันแห่งความรัก แต่สำหรับดีเจต้อย – พิเชษฐ์ ทาบุดดา’ แกนนำกลุ่มชักธงรบ เขาถือว่าเป็น “วันแห่งอิสรภาพ” ที่ได้รับการปล่อยตัวออกจากเรือนจำ พร้อมกับบาดแผลที่ในความทรงจำจากคดีที่ไม่ได้อยู่ในเหตุการณ์เผาศาลากลาง จ.อุบลฯ ด้วยความเป็นลูกหลานผู้มีบุญบ้านสะพือทำให้เขามีใจฮึดสู้ โดยประกาศจะกลับมาจัดรายการวิทยุและรื้อรายการ ชักธงรบให้กลับมาได้รับความนิยมอีกครั้ง

ประวัติศาสตร์กระจ้อยร่อย ณ ใหม่อีหลี ขอนแก่น

“อภิชาติพงษ์ วีระเศรษฐกุล” นำนิทรรศการประวัติศาสตร์กระจ้อยร่อย (A Minor History) ที่ได้แรงบันดาลใจจากการพูดคุยกับอาสาสมัครที่เก็บศพ 4 นักต่อสู้ผู้ถูกฆ่ายัดแท่งปูนทิ้งลงโขงมาถ่ายทอดเป็นงานศิลปะ พร้อมเปิดให้เข้าชมแล้ว มาไว้ที่อาร์ตแกลลอรี่ “ใหม่อีหลี” จ.ขอนแก่น เปิดให้เข้าชมแล้วตั้งแต่วันนี้ถึง 27 พ.ย.

ประมวลภาพทำบุญแจกข้าวผู้มีบุญสะพือ อุบลฯ

ประมวลภาพทำบุญแจกข้าวผู้มีบุญสะพือและทุ่งศรีเมือง จ.อุบลฯ ระหว่าง 3-4 เม.ย.

ผู้มีบุญในอีสานซีซันสอง (11) – แห่เทียนพรรษา เมืองอุบลฯ กลบฝังทุ่งสังหาร?

บุญบาปถูกนำมาผสมปนเปกับงานแห่เทียนพรรษา เมืองอุบลราชธานีอย่างแยกไม่ออก ทำให้ผู้คนทั่วไปเข้าใจว่า การแห่เทียน เป็นประเพณีดั้งเดิมแต่ครั้งโบราณ แต่แท้จริงแล้วความวิจิตรตระการของขบวนแห่เทียนกลับเป็นการกลบฝังประวัติศาสตร์แห่งความเจ็บปวดบางอย่างที่แทบไม่มีใครรู้จักหรือจดจำ นั่นคือ สถานที่จัดงานเคยเป็นลานประหารผู้มีบุญเมื่อปี 2444 

ผู้มีบุญในอีสานซีซั่นสอง (9)-ฟื้นความทรงจำบ่อต้มเกลือแหล่งสร้างรายได้บ้านสะพือ  

ยุคหนึ่ง หน้าประวัติศาสตร์ของหมู่บ้านสะพือ ได้ถูกจารึกไว้ว่า เป็นสถานที่เกิดศึกโนนโพธิ์ที่กบฏผู้มีบุญถูกปราบในช่วง พ.ศ. 2444  ทว่า ยังมีอีกหนึ่งเรื่องราวของการต้มเกลือที่หลบซ่อนอยู่ในความทรงจำ และหล่นหายไปตามกาลเวลา ให้เราได้ศึกษาในพื้นที่แห่งประวัติศาสตร์